مهیب ترین زلزله های تاریخ

شنبه 5 آبان 1386

نویسنده: سینا | طبقه بندی:دانستنیها، 

لیسبون پرتغال : این زلزله بدترین نوع زلزله در تاریخ اروپاست كه در سال 1755 به وقوع پیوست . شهر لیسبون در ساعت 9/30 صبح و در روز مقدس «آل سینت » كه از روزهای مقدس مسیحیان است ، رخ داد. تعداد سه پس لرزه دیگر طی 12 دقیقه بعدی باعث فرو پاشیدن 17000 ساختمان شد. پس از این حادثه آتش سوزی عظیمی كل شهر را فراگرفت و حدود 75000 نفر در این زلزله كشته شدند.
    توكیو ژاپن : در اول سپتامبر سال 1923 زلزله بسیار شدیدی شهرهای توكیو و یوكوهامای ژاپن را درنوردید.این زمین لرزه بسیار مخرب بود، اما آتش سوزی های بعد از آن به مدت چند روز ادامه داشت . تلفات انسانی این زلزله را 200000كشته تخمین زده اند.
    گجرات هند: یك زلزله مهیب در سال 2001 ایالت شمال غربی هند را در روز 26 ژانویه تكان داد.ساختمانهایی كه بسیار بد و غیر ایمنی ساخته شده بودند و كلا عدم مستحكم بودن ساختمانها، باعث تخریب 400000 بنا و مرگ 100000نفر شد.
    
    پرونده های زلزله !
    بین سالهای 1904 و 1986 دنیا برای هفت میلیون دفعه تكان خورد! یك زلزله مهیب در شیلی ، چهار تا درآلاسكا و كام چاتكا (ی روسیه ) به طور همزمان اتفاق افتاد. گفتنی است بیش از نیمی از انرژی لرزه ای زمین دراین دوره تخلیه شد.
    
    پرتلفات ترین زلزله
    پر تلفات ترین زلزله تاریخ بشری در ایالت شنشی چین در سال 1556 اتفاق افتاد و تخمین زده می شود كه 800000 نفر در آن حادثه جان باختند. بیشتر كشته ها در زیر آوار خانه های غاری شكل خود مدفون شدند.قوی ترین زلزله ای كه ثبت شده 8/6 ریشتر است كه جنوب كشور شیلی را در 22 ماه می سال 1960 لرزاند.انرژی تخلیه شده در این حادثه به اندازه 500 بمب از نوع بمب هایی بود كه بر هیروشیما انداخته شد! باید
    افزود زلزله های سطحی خیلی بیشتر از زلزله های شدید اتفاق می افتند و همه ساله در 15 كیلومتری سطح زمین قرار دارند.
    
    

زلزله چیست ؟

    
     زلزله یا زمین لرزه بازتاب یك رویداد زمین شناختی است كه در روی زمین به گونه «تكان » دریافت می شود و درحدود 90 درصد زمین لرزه ها تكتونیكی ، 7 درصد مربوط به فعالیت های آتشفشانی و 3 درصد مربوط به رویدادهای كاتوره ای هستند. در مجموع می توان گفت زمین لرزه ها ناشی از حركات تنظیمی سنگكره و پیامدمستقیم جابه جایی صفحه های تكتونیكی می باشند، با این توضیح كه پوسته سنگی زمین یا سنگكره از قطعه های كوچك و بزرگی در كنار هم تشكیل شده است .به عنوان مثال ، شبهه جزیره عربستان یك صفحه تكتونیكی كوچك و گستره عظیم اقیانوس آرام ، یك صفحه تكتونیكی بزرگ را تشكیل می دهند. به هر حال معرف این بازتاب ، انرژی ارتعاشی است كه به شكل موج انتشاریافته است .
    
    فاصله زمانی وقوع زمین لرزه ها
    بر طبق آمار، زمین لرزه های بزرگ معمولا سالی یك بار رخ می دهند; در حالی كه زمین لرزه های خفیف ، چندبار در روز اتفاق می افتند. برای ایجاد یك رشته كوه ممكن است چندین میلیون زمین لرزه ، با اندازه متوسط درطول ده ها میلیون سال رخ دهند، اما استثناهایی هم وجود دارد; برای مثال زلزله لس آنجلس در سال 1994یك زلزله متوسط محسوب می شد، اما خسارتی بالغ بر 20 میلیون دلار وارد ساخت ; چرا كه مقدار انرژی آزادشده از این زلزله در حدود 2 بیلیون كیلو گرم مواد منفجره و در حدود 100 برابر مقدار انرژی است كه در جنگ دوم جهانی توسط بمب اتمی ، شهر هیروشیما را ویران كرد.
    
    هسته درون زمین كجاست ؟
    در سال 1926 خانمی به نام «لهمان » دانماركی ، هسته درونی زمین را كشف كرد، بدین ترتیب كه با مطالعه برروی موج های ضعیف ، كه از منطقه سایه به سوی سطح زمین منتشر می شوند، دریافت كه هسته همگن نیست ، بلكه به نظر می رسد دست كم شامل دو قسمت متفاوت است . او نتیجه گرفت كه این موج ها ممكن است بدین ترتیب به سطح زمین رسیده باشند كه یك هسته درونی ، كه در آن موج های P با حركتی كه در هسته بیرونی دارند و تندتر حركت می كنند، به شدت آنها را خم كرده است . نظریه وی بعدها به وسیله كارهای گوتنبرگ ، ریشتر و جفریز تایید شد، به طوری كه شعاع هسته درونی در حدود 1200كیلومتر برآورد شد و بدین ترتیب ضخامت هسته بیرونی نیز نزدیك به 2300 كیلومتر تخمین زده و همچنین جنس هسته جامد درونی زمین از آهن و نیكل پنداشته شده است .
    
    
    زلزله رودبار
    این رویداد در 31 مردادماه سال 1369، برابر با بیستم ژوئن سال 1990 در ناحیه رودبار، منجیل و لوشان دربخش باختری البرز سبب كشتار نزدیك به 15000 نفر، مجروح شدن 60000 نفر و بی خانمانی بیش از500000 نفر شد. این زلزله خسارات اقتصادی معادل 2/5 در صد تولید ناخالص ملی وارد نمود. مطالعه ووارسی عوارض برجا مانده از این زلزله نشان داده است كه این زمین لرزه با شكستن پوسته در ژرفای 19 كیلومترزیر سطح زمین واقع شده است . گسل آن در روی سطح زمین نیز به گونه سه تكه ناپیوسته با سیمای نردبانی درطولی نزدیك به 80 كیلومتر با فاصله آشكار شده بود.
    
    زلزله نورث ریج
    در بامداد روز 17 ژانویه سال 1994،زمین لرزه ای با بزرگی 6/7 ریشتر ناحیه «نورث ریج » ، واقع در خاور لوس آنجلس رادگرگون ساخت . این زلزله 51 كشته و 7000زخمی بر جای گذاشت و 20 بیلیون دلار خسارت به ساختمان ها، بزرگراهها و پلها وارد آورد. زلزله مذكور، در حد متوسط یكی از پر هزینه ترین سوانح طبیعی ایالت متحده محسوب می شود.زلزله نورث ریج سازه های بشرساز را ویران وجان عده ای را گرفت ، اما در عوض به كوهزایی نیز كمك كرد. بدین ترتیب كه به هنگام وقوع زلزله مدار پوسته در طول گسلی كه 18 كیلومتر درزیر سطح زمین شكسته بود، سه متر به سوی بالاحركت كرد و بر روی سطح كوههای سانتاسوزانادر شمال لس آنجلس ، بیش از 70 سانتی متر بالا
    رفت و همزمان 31 سانتی متر به سمت شمال باختری كشیده شد...